Przewodnik po filmach fotograficznych
Film to światłoczuły materiał naniesiony na plastikowe podłoże. Po naświetleniu w aparacie kryształy halogenków srebra reagują na światło, tworząc obraz utajony. Film czarno-biały rejestruje wyłącznie jasność. Negatyw kolorowy zapisuje pełny kolor w niskokontrastowym negatywie przeznaczonym do kopiowania i skanowania. Film odwracalny (slajd) daje obraz pozytywowy o żywych kolorach i wysokim kontraście, przeznaczony do projekcji.
Wybór filmu to pierwsza twórcza decyzja w fotografii analogowej. Film czarno-biały daje kontrolę nad całym procesem, od naświetlenia po odbitkę. Negatyw kolorowy wybacza błędy w naświetleniu i oferuje naturalne tony. Slajd daje niezrównaną żywość kolorów, ale wymaga precyzyjnego pomiaru światła.
Filmy czarno-białe
| Film | ISO | Ziarno | Kontrast | Zastosowanie |
|---|---|---|---|---|
| Kodak Tri-X 400 | 400 | Klasyczne, widoczne | Średnio wysoki | Ulica, dokument, uniwersalny koń pociągowy |
| Ilford HP5 Plus | 400 | Drobne, gładkie | Średni | Portrety, krajobrazy, świetnie znosi forsowanie do 1600 |
| Fuji Acros 100 II | 100 | Wyjątkowo drobne | Średni | Długie czasy, architektura, drobne detale |
| Kodak T-Max 400 | 400 | Bardzo drobne (T-grain) | Wysoki | Studio, kontrolowane światło, maksymalna ostrość |
| Ilford Delta 100 | 100 | Ultradrobne | Średnio wysoki | Krajobrazy, prace techniczne, duże odbitki |
Kolorowe filmy negatywowe
| Film | ISO | Ziarno | Kontrast | Zastosowanie |
|---|---|---|---|---|
| Kodak Portra 400 | 400 | Bardzo drobne | Średnio niski | Portrety, śluby, naturalne odcienie skóry |
| Kodak Portra 160 | 160 | Wyjątkowo drobne | Niski | Studio, moda, drobne detale |
| Kodak Gold 200 | 200 | Drobne | Średni | Na co dzień, ciepłe tony, przystępna cena |
| Fujifilm 400 | 400 | Drobne | Średni | Wszechstronny, chłodne tony, świetny stosunek jakości do ceny |
| Cinestill 800T | 800 | Widoczne | Wysoki | Światło żarowe, sceny nocne, poświata halacji |
Kolorowe filmy odwracalne (slajdy)
| Film | ISO | Ziarno | Kontrast | Zastosowanie |
|---|---|---|---|---|
| Fuji Velvia 50 | 50 | Ultradrobne | Bardzo wysoki | Krajobrazy, żywe nasycenie, legendarne kolory |
| Fuji Provia 100F | 100 | Wyjątkowo drobne | Wysoki | Uniwersalny, naturalne kolory, świetnie się skanuje |
| Kodak Ektachrome E100 | 100 | Wyjątkowo drobne | Wysoki | Portrety, przyroda, czyste chłodne błękity |
| Fuji Velvia 100 | 100 | Ultradrobne | Bardzo wysoki | Przyroda, wysokie nasycenie, drobne ziarno |
Według zgłoszeń do Neoanaloglab Foto najczęściej używanymi filmami są Kodak Tri-X 400 (czarno-biały) i Kodak Portra 400 (kolorowy). Fuji Velvia 50 to najczęściej wybierany film odwracalny w fotografii krajobrazowej.
Jak wybrać pierwszy film
W czerni i bieli zacznij od filmu o czułości 400, takiego jak Kodak Tri-X 400 czy Ilford HP5 Plus. W kolorze Kodak Portra 400 wybacza błędy i daje piękne odcienie skóry. Do krajobrazów ze statywem Fuji Velvia 50 daje niezrównane kolory — ale uważnie mierz światło. Slajdy mają najmniejszą tolerancję ekspozycji spośród tych trzech typów.
Najczęstsze pytania
- Jaki film jest najlepszy na początek?
- Czerń i biel: Kodak Tri-X 400 lub Ilford HP5 Plus. Kolor: Kodak Portra 400 lub Kodak Gold 200. Te filmy mają szeroką tolerancję ekspozycji — dobrze znoszą błędy w naświetlaniu. Są dostępne w formatach 35mm i 120 i łatwo je kupić.
- Jaka jest różnica między negatywem kolorowym a slajdem?
- Negatyw kolorowy (proces C-41) daje negatyw o niskim kontraście i szerokiej tolerancji ekspozycji — można pomylić się o jedną lub dwie działki. Slajd (proces E-6) daje obraz pozytywowy o wysokim kontraście i żywych kolorach, ale ekspozycję trzeba trafić z dokładnością do pół działki. Slajd powstał z myślą o projekcji, negatyw kolorowy — o odbitkach.
- Czy ten sam film sprawdzi się zarówno w świetle dziennym, jak i w pomieszczeniach?
- Film ISO 400 radzi sobie z jednym i drugim. W świetle dziennym przymknij przysłonę lub skróć czas otwarcia migawki. W pomieszczeniach otwórz przysłonę szerzej. Przy świetle żarowym rozważ Cinestill 800T, dostosowany do światła sztucznego. Do zdjęć nocnych bez statywu forsuj film 400 do 800 lub 1600.
Źródła
Czułości ISO, ziarno i kontrast na tej stronie pochodzą z oficjalnych danych technicznych producentów. Statystyki użycia są nasze — policzone na podstawie zgłoszeń do Neoanaloglab Foto.
- Kodak Professional — dane produktowe filmów fotograficznych — Tri-X 400, T-Max 400, Portra 400 i 160, Gold 200, Ektachrome E100
- ILFORD Photo (HARMAN technology) — dokumentacja techniczna do pobrania — HP5 Plus, Delta 100
- Fujifilm — Acros 100 II, Velvia 50 i 100, Provia 100F