Gids voor filmsoorten
Film is lichtgevoelig materiaal op een drager van kunststof. Als je hem in de camera belicht, reageren de zilverhalogenidekristallen op licht en ontstaat er een latent beeld. Zwart-witfilm legt alleen de helderheid vast. Kleurnegatieffilm legt alle kleuren vast in een negatief met weinig contrast, bedoeld om af te drukken en te scannen. Diafilm (omkeerfilm) geeft een positief beeld met felle kleuren en hoog contrast, gemaakt om te projecteren.
De filmkeuze is de eerste creatieve beslissing in de analoge fotografie. Zwart-wit geeft je controle over het hele proces, van belichting tot afdruk. Kleurnegatief vergeeft veel belichtingsfouten en geeft natuurlijke tinten. Diafilm levert kleuren die hun weerga niet kennen, maar vraagt om een nauwkeurige lichtmeting.
Zwart-witfilms
| Film | ISO | Korrel | Contrast | Ideaal voor |
|---|---|---|---|---|
| Kodak Tri-X 400 | 400 | Klassiek, zichtbaar | Gemiddeld tot hoog | Straat, documentaire, allround werkpaard |
| Ilford HP5 Plus | 400 | Fijn, gelijkmatig | Gemiddeld | Portretten, landschappen, uitstekend te pushen naar 1600 |
| Fuji Acros 100 II | 100 | Uiterst fijn | Gemiddeld | Lange belichtingstijden, architectuur, fijne details |
| Kodak T-Max 400 | 400 | Zeer fijn (T-korrel) | Hoog | Studio, gecontroleerd licht, maximale scherpte |
| Ilford Delta 100 | 100 | Ultrafijn | Gemiddeld tot hoog | Landschappen, technisch werk, grote afdrukken |
Kleurnegatieffilms
| Film | ISO | Korrel | Contrast | Ideaal voor |
|---|---|---|---|---|
| Kodak Portra 400 | 400 | Zeer fijn | Gemiddeld tot laag | Portretten, bruiloften, natuurlijke huidskleuren |
| Kodak Portra 160 | 160 | Uiterst fijn | Laag | Studio, mode, fijne details |
| Kodak Gold 200 | 200 | Fijn | Gemiddeld | Alledaags, warme tinten, betaalbaar |
| Fujifilm 400 | 400 | Fijn | Gemiddeld | Allround, koele tinten, veel waar voor je geld |
| Cinestill 800T | 800 | Zichtbaar | Hoog | Kunstlicht, nachtopnames, halatiegloed |
Diafilms (kleurpositief)
| Film | ISO | Korrel | Contrast | Ideaal voor |
|---|---|---|---|---|
| Fuji Velvia 50 | 50 | Ultrafijn | Zeer hoog | Landschappen, diepe verzadiging, legendarische kleuren |
| Fuji Provia 100F | 100 | Uiterst fijn | Hoog | Allround, natuurlijke kleuren, scant prachtig |
| Kodak Ektachrome E100 | 100 | Uiterst fijn | Hoog | Portretten, natuur, zuivere koele blauwtinten |
| Fuji Velvia 100 | 100 | Ultrafijn | Zeer hoog | Natuur, hoge verzadiging, fijne korrel |
Op basis van de inzendingen bij Neoanaloglab Foto zijn Kodak Tri-X 400 en Kodak Portra 400 de meest gebruikte zwart-wit- en kleurenfilms. Fuji Velvia 50 is de populairste diafilm voor landschapsfotografie.
Zo kies je je eerste film
Voor zwart-wit begin je met een film van 400 ISO, zoals Kodak Tri-X 400 of Ilford HP5 Plus. Voor kleur is Kodak Portra 400 vergevingsgezind en geeft hij prachtige huidskleuren. Voor landschappen vanaf statief levert Fuji Velvia 50 ongeëvenaarde kleuren — maar meet het licht zorgvuldig. Van de drie soorten heeft diafilm de kleinste belichtingsspeelruimte.
Veelgestelde vragen
- Wat is de beste film voor beginners?
- Voor zwart-wit: Kodak Tri-X 400 of Ilford HP5 Plus. Voor kleur: Kodak Portra 400 of Kodak Gold 200. Deze films hebben een ruime belichtingsspeelruimte — ze verdragen een verkeerde belichting goed. Je vindt ze in 35mm en 120, en ze zijn makkelijk verkrijgbaar.
- Wat is het verschil tussen kleurnegatief en diafilm?
- Kleurnegatieffilm (C-41-proces) levert een negatief met laag contrast en een ruime belichtingsspeelruimte — je mag er een stop of twee naast zitten. Diafilm (E-6-proces) levert een positief beeld met hoog contrast en felle kleuren, maar de belichting moet tot op een halve stop kloppen. Diafilm was bedoeld om te projecteren; kleurnegatief om af te drukken.
- Kan ik dezelfde film gebruiken voor daglicht en binnenshuis?
- Een film van ISO 400 kan beide goed aan. Gebruik bij daglicht een kleiner diafragma of een kortere sluitertijd. Binnen gebruik je een groter diafragma. Bij kunstlicht van gloeilampen is Cinestill 800T een goede keuze, want die is op kunstlicht afgestemd. Voor nachtopnames zonder statief push je een film van 400 ISO naar 800 of 1600.
Bronnen
ISO-waarden, korrel en contrast op deze pagina volgen de gepubliceerde technische gegevens van de fabrikanten zelf. De gebruikscijfers zijn van ons, geteld op basis van de inzendingen bij Neoanaloglab Foto.
- Kodak Professional — productgegevens fotofilm — Tri-X 400, T-Max 400, Portra 400 en 160, Gold 200, Ektachrome E100
- ILFORD Photo (HARMAN technology) — technische downloads — HP5 Plus, Delta 100
- Fujifilm — Acros 100 II, Velvia 50 en 100, Provia 100F